Demonstratory technologii

Amerykańska Agencja Zaawansowanych Badawczych Projektów Obronnych (DARPA) zawarła wstępne umowy z amerykańskimi i brytyjskimi firmami na budowę „demonstratorów technologii”. W 2005 r. rozpoczął się program Walrus/HULA, skoncentrowany na budowie sterowca transportowego (Hybrid Ultra Large Aircraft) o udźwigu 500-1000 ton i zasięgu 22 tys. km. Z powodu braku środków finansowych program został zamknięty w 2010r.

Firma Hybrid Air Vehicles, biorąca udział w tym przedsięwzięciu, nie zrezygnowała z pomysłu i stworzyła prototyp sterowca hybrydowego HAV-3. Został on wykorzystany przez armię amerykańską, prowadząca budowę rozpoznawczo-wywiadowczych statków latających (LEMV-Long Endurance Multi-intelligence Vehicle).

Prototypowy sterowiec zbudowała także amerykańska firma Lockheed Martin. Pierwszy lot P-791 o wymiarach 37,5 x 16 x 9 m odbył się w 2006 r. Koszt projektu wyniósł 100 mln dolarów.

Innowacyjne hybrydy

W klasycznych statkach powietrznych siłę nośną stanowił niepalny hel, a ich wygląd przypominał cygaro. Manewrowanie takimi sterowcami było bardzo skomplikowane i w ogromnej mierze uzależnione od kierunku wiatru. W sterowcach hybrydowych lotny gaz to 80% siły nośnej, pozostałą część wytwarzają ruchome silniki-wentylatory oraz aerodynamiczny kształt - spłaszczony, trójowalny.

Do wylądowania dawnym sterowcem niezbędne było duże, betonowe lądowisko i maszt do „zakotwiczenia” na ziemi. P-791 posiada amortyzatory powietrzne ACLS (Air Cusion Landing System), składające się z czterech owali. Wentylatory zewnętrzne napełniają je powietrzem, dzięki czemu amortyzatory spełniają rolę poduszek powietrznych pozwalających na bezpieczne lądowanie. Po wylądowaniu uruchamiają się wentylatory wewnętrzne, obracające się w przeciwnym kierunku. Wytwarzane podciśnienie przysysa owale do ziemi, bez konieczności cumowania do masztu.

Do zbudowania powłoki P-791 wykorzystano lekki i wytrzymały vectran. Wszystkie jej elementy były łączone termicznie lub chemicznie. Wewnątrz powłoki znajdują się jedynie dwie kurtyny rozporowe, które usztywniają konstrukcję oraz dwie poduszki powietrzne wyrównujące ciśnienie. Pozostałe elementy (kokpit, silniki, przewody paliwowe, stery, amortyzatory) zamontowano od zewnątrz. Kontrolę kierunku lotu umożliwiają obracające się w czterech kierunkach aluminiowe obręcze, w których umieszczono skrzydła i silniki. Sterowiec osiąga max. 60 km/h, może nim podróżować dwóch pilotów i inżynier pokładowy.

Rodzina gigantów

Firma Lockheed Martin od 17.03.2011 r. zajmuje się budową całej rodziny sterowców hybrydowych, które będą wykorzystywane zamiast samolotów, jako transportowce do wież wiertniczych i kopalni. Lot pierwszego z nich przewidziany jest na 2013 r. SkyTug ma być napędzany 4-8 silnikami, co zapewni mu prędkość 115 km/h. Sterowiec długości 88 m udźwignie 20 ton i wykona przeloty na odległość 1850 km.

Kolejną premierę Lockheed Martin planują na rok 2014. Sky-Freighter będzie o 34 m dłuższy od poprzednika i udźwignie 70 ton. Gigant rodziny, SkyLiner, wzbije się w powietrze w 2016 r. Sterowiec o długości 244 m i udźwigu 500 ton będzie napędzany sześcioma silnikami turbośmigłowymi. Prędkość przelotowa SkyLinera ma wynieść 180 km/h.