Ta ekspertka to troszkę za dużo, ale rzeczywiście interesuję się tematem przekazu medialnego, ze szczególnym uwzględnieniem polityków, bo to jest właśnie to, na co my, wyborcy, bardzo
często dajemy się nabrać. Musimy bardziej zwracać uwagę na to, jak oni się prezentują niż na pozostałe osoby występujące publicznie.
Prezentują się bardzo dobrze i bardzo źle zarazem. Wszyscy są mniej więcej jednakowo nijacy. Politycy chyba w ogóle nie przywiązują uwagi do roli słowa w swoim przekazie i do roli wyglądu.
A propos tego ostatniego to zaskoczyło mnie ostatnio kilka śmiałych posunięć głównie ze strony SLD i Platformy Obywatelskiej. SLD w nurcie fashion reprezentuje Olejniczak, zaczyna się nawet
mówić o sekcji wizerunku w SLD, kiedy ten polityk ładnie ubrany, odsłaniając atrybuty męskiej budowy ciała, zaczął mówić do wyborców. Poza tym myślę, że te jego błękitne oczy na
wszystkich plakatach wyborczych też są nieco podkoloryzowane, chociaż jest on naprawdę przystojnym, młodym człowiekiem.
Drugim takim eksperymentem wizerunkowym było ostatnio to, co zrobiła posłanka Joanna Mucha z PO, kiedy pozwoliła sobie na sesję w stylizacji a la Lara Croft. Ona mówi, że to nie jest całkiem
nieznana jej sytuacja, bo ćwiczyła sporty walki, ale chyba po raz pierwszy w naszej polityce ma miejsce taka zmiana wizerunku tuż przed wyborami.
Nasi politycy nie mówią wyraźnie, o co im chodzi. Wszyscy dają te same zapewnienia, tzn. że będą walczyć z Unią jako siedliskiem biurokratów. Właściwie, jak sobie przypominam
największych mówców w historii to każdy z nich musiał zrobić trzy rzeczy: po pierwsze wiedzieć, jakie są nastroje społeczne, po drugie wskazać zagrożenie, a po trzecie podać sposób
rozwiązania problemu, czyli uratować wyborców przed zagrożeniem.
W przypadku „Manifestu Komunistycznego” takim zagrożeniem była burżuazja, walka klas, kapitalizm. Potem było świetne, z punktu widzenia PR-owskiego, przemówienie Gebbelsa.
On po klęsce pod Stalingradem poruszył Niemców tym, że porównał bolszewizm do dzikich hord ze stepów. Przekonał, że niosą one zagrożenie dla cywilizacji zachodu. Przywoływał przy tym
postaci okrutne np. Czyngis-Chana. Niemcy, które czuły się na straży starego porządku, mogły zrobić w tej sytuacji coś więcej niż w sytuacji zwykłej wojny.
Bardzo dobrze zauważyłaś. Według ostatnich sondaży publikowanych przez „Rzeczpospolitą” PiS poprawia notowania na Śląsku i Pomorzu,
czyli tam, gdzie te nastroje są najsilniejsze, bo tam ludzie mieszkają w dawnych dobrach niemieckich. Często przez lata tamte rodziny korzystały z dorobku niemieckiego. Wiadomo było, że tam
ludzie się najbardziej wystraszą. Ten strach przed Niemcami został świetnie wykorzystany.
Myślę, że tak. Wyborca może dać się uwieść wyglądem, ale jeśli ma do wyboru przystojniaczka w garniturze i tego, który rozwiązuje problemy, wybierze tego drugiego. Zwłaszcza, że to nie
tylko nastroje antyniemieckie. PiS skutecznie rozgrywa w nas strach przed Unią jako takim eurokołchozem, w którym nie będziemy decydować o sobie. Ja się tego boję jako obywatel, że za 10-15
lat przenikniemy do rzeczywistości Matrixa i będziemy kontrolowani. Już jesteśmy, na każdym kroku są kamery przemysłowe. Przeciwko tej wszechstronnej inwigilacji nie można się sprzeciwić,
bo nasze władze mówią, że dzięki temu będziemy bezpieczniejsi. My się temu poddajemy, oddając kolejne pola naszej niezależności. Ludzie sądzą, że w końcu powstanie jeden urząd w
Europie, który będzie kontrolował nas zupełnie. I to wszystko bardzo dobrze wykorzystuje PiS. Na trzech filarach opiera swoją kampanię: antyniemieckość, antyeuropejskość w sensie
biurokracji, a trzeci to taki, że nikt z tym nic nie robi i oni mieliby być będą pierwszymi, którzy będą coś z tym robić.
Bardzo cenię Jerzego Buzka. Jego notowania są bardzo dobre i pokrywają się z tym, co ten człowiek robi i co sobą reprezentuje. Widziałam go w sytuacjach
półprywatnych, prywatnych i oficjalnych. I on rzeczywiście potrafi świetnie przemawiać do ludzi, dostosowując język do audytorium. To cecha dobrego polityka. Kiedyś grałam z nim w jednym
przedstawieniu o królewnie Śnieżce i siedmiu krasnoludkach. Buzek był bardzo przekonujący w swojej roli, świetnie się w nią wczuł i poważnie podszedł do zadania. To było przedstawienie
charytatywne grane w Teatrze Rozrywki w Chorzowie na Śląsku, skąd pochodzi Buzek i ja też zresztą. Kiedy ja próbowałam żartować, on na to: „Bo wie pani, to trzeba porządnie
zagrać”. Kiedyś widziałam go też na spotkaniu z samorządowcami. I pamiętał, co się dzieje w której gminie, a jak nie pamiętał, to kombinował albo widząc herb gminy,
nawiązywał do niego. Robił to, co robi dobry mówca: nawiązuje kontakt, znajduje podobieństwa ze słuchaczami. Od razu wchodził w interakcje, a poza tym doświadczenia lokalne potrafił rzucić
na tło europejskie idei samorządności, demokracji, wiary w to, że naród może zmieniać rzeczywistość.
Jest skutecznym mówcą. Potrafi w swojej partii wzbudzić takie uczucia: „chcemy należeć do tej partii, bo nie tylko nam będzie lepiej, ale też
zmienimy świat na plus.” On stoi na straży takich wartości, które były cenne, ale odchodzą do lamusa i my jeszcze możemy je uchronić i dzięki temu ocalić świat. On sprawia, że
słuchacz utożsamia się z rzeczywistością kreowaną przez mówcę. Prezydent Lech Kaczyński jest natomiast zakłócany opinią prasową czy przekazem telewizyjnym. Ma jeszcze wiele do zrobienia,
jeśli chodzi o emisję głosu czy wyrazistość, ale ma umiejętność słuchania tego, co mówią ludzie. Ostatnio powiedział, że rolnicy kupują drogo, a sprzedają tanio. Faktycznie uchwycił
mechanizm, który teraz jest na polskiej wsi. Ma zdolność lapidarnego ujęcia problemu w dwóch krótkich słowach.
Dobry mówca powie coś takiego, co potem jest cytowane. Kto ostatnio był cytowany? Wydaje mi się, że Donald Tusk, który zaraz po wyborach ogłosił politykę miłości. To było cytowane nieraz
żartobliwie, ale krążyło jako powiedzenie. Przed nim chyba Leszek Miller z tym słynnym, jak mężczyzna zaczyna i jak kończy. Doskonale to zrobił, bo odwołał się do czegoś podstawowego, do
doświadczenia każdej kobiety i każdego mężczyzny. To było na pograniczu dobrego smaku, ale okazało się bardzo skuteczne. I potrafił z tego uczynić regułę postępowania w polityce. Dlatego
przeszedł do kanonu.
Oczywiście, wszystko naraz. Polityk powinien znać mechanizmy rządzące polityką, biznesem, społeczeństwem. Jak już zna te mechanizmy, powinien sformułować swój komunikat tak, by rozmówca
go zapamiętał. Wiedział, że ten powiedział to i to. W skrócie, bo potem jak przychodzi się do urn, ma się szereg nazwisk, nie analizuje się, kto ma jaki program. Człowiek myśli hasłem;
„aha ten powiedział o mężczyźnie, ten o biurokracji, a ta wystąpiła jako Lara Croft. To, co lubię, to skreślam. Decyzja jest mało świadoma.
Wzbudzić emocje i sprawić - to jest bardzo trudne, ale udaje się najlepszym - żeby nagle ludzie poczuli, że to jest przełomowy moment, a oni idą do wyborów, bo to frajda dla nich, a nie
obowiązek. Ludzie nie chcą iść, bo nie wiedzą, na kogo głosować. Ale gdyby był jeden taki, który by wzbudził emocje, to człowiek pójdzie, żeby oddać na niego głos. Być może
eksperyment posłanki Muchy się uda i Lara Croft będzie symbolem tego, jak w inny sposób uwieść wyborcę, nie słowami a obrazem. Oby tak się stało. Zresztą, w jej ślady poszła posłanka
PiS-u Arendt, która sfotografowana została przez „Super Express” i wypowiedziała się na ten temat doboru bielizny. Mówiła o stringach, koronkach, dość drobiazgowe to były
rozmowy. To dość prosty zabieg: odwrócenie uwagi i skupienie jej na tym, co najprzyjemniejsze, czyli na erotyce, wyglądzie. To przeniesienie akcentów z polityki na życie codzienne czy wręcz
wieczorne.
Żeby orędzie było skuteczne, powinno być bardzo dokładnie wybrane miejsce, w którym będzie ono wygłoszone. Goebbels wystąpił we Pałacu Sportu, bardzo
ważnym dla kultury niemieckiej, Jan Paweł II na placu Zwycięstwa, jaka symboliczna i prorocza okazała się ta nazwa. A Martin Luther King pod pomnikiem Lincolna w Waszyngtonie. Wtedy można
powiedzieć: „Słuchajcie, to nie jest zwykłe orędzie. To jest coś ważnego, co zmieni wasz tok myślenia. Dlatego jestem tutaj, bo to miejsce wszystko symbolizuje i niesie ze sobą
ważną treść. I wtedy takie miejsce staje się swoistym postumentem, na którym staje mówca, oczywiście w cudzysłowie. Widz czuje wtedy siłę z nim związaną.
Można, ale musi być ważny powód. Jeśli nie ma ważnego momentu dziejowego, to wychodzenie z pałacu nie jest sensowne. Musi być przełom. Prawdziwie skuteczny mówca musi wyczuć, że to już
jest ten moment, w którym może sobie pozwolić na więcej. Musi wybrać miejsce, które będzie go tłumaczyło oraz metaforę.
Tak. Bardzo dobry pomysł, teraz w 20-lecie. Do tego jakieś historyczne dokumenty, flagi solidarnościowe. Wszystko, co przypomni ludziom, co czuli 20 lat temu.
Oczywiście, do tego odpowiednie tło i muzyka. To wszystko ważne czynniki, które na nas wpływają. Nawet wygląd twarzy osoby mówiącej. Nie od dzisiaj
wiadomo, że Hitler godzinami ćwiczył swoje przemówienia. Wprowadzał słuchaczy w trans, mówiąc w pewnym rytmie. Zresztą język niemiecki mu na to pozwalał, bo ma dużo
„r”, to twardy język. Od takich niewerbalnych środków przekazu musimy przejść do stroju, bo to też kwestia bardzo ważna. Tutaj mam zestawienia akurat kobiet w polityce,
które zwykle są neutralne, starają się być przezroczyste, nie chcą być awangardowe poza tymi dwiema paniami: Nelly Rokitą i Joanną Senyszyn, które są dość wyraziste.
To jest kwestia, czemu taki strój ma służyć. Bo rzeczywiście, chyba powinien podkreślać autorytet i skuteczność danej osoby. Nie powinien odwracać uwagi od treści, ale z drugiej strony,
musi być zgodny z naturą tego, kto go nosi. Jeśli posłanka Senyszyn ma w swojej naturze łańcuchy, srebro i dużą ilość biżuterii, to pomijając fakt, że to jest poza normami dotyczącymi
wizerunku w polityce, to jednak jest jej styl. Ona jest też panią doktor i uczy studentów.
Rzeczywiście, on poza momentami uniesień jak wybory, kiedy powiedział o polityce miłości, stara się być czujny i przygotowany na wszystko. Jedyny jego
wyłom to ambicje sportowe. Często pokazuje się w koszulkach sportowych, na boisku. To ciekawe i godne naśladowania. Wydaje się, że on tym naprawdę żyje.
Za każdą czynnością niestandardową w polityce musi iść prawdziwy przekaz. A propos wizerunku zauważyłam, że Sarkozy zmienił swoją stronę internetową. Do tej pory pojawiał się w
tradycyjnych garniturach, krawatach, a na stronie jest jego zdjęcie w białej, rozpiętej koszuli, on w luźnej pozie, uśmiechnięty, radosny. Więcej niż o polityce mówi o swoich planach, hobby,
o tym, jak spędza czas, nawet prowadzi bloga. Politycy dostrzegli skuteczność mediów elektronicznych, takiej łatwości nadawania i odbioru. Poza tym można mieć błyskawiczny komentarz i
wiedzieć, co ludzie o nas sądzą. Politycy będą tak grać, jak chcą wyborcy. A wiadomo, co ludziom się podoba: seksualność, atrakcyjność fizyczna, wyraziste kolory, komunikaty i
postawy.
On wkroczył w sferę, która dotychczas była poza nim. U nas arcywyrazisty jest poseł Palikot z jego gadżetami, ale wydaje się, że troszeczkę przerysował. Na początku jego wizerunek
świetnie był kreowany i poseł z dnia na dzień stał się popularny, ale poszedł za daleko i to go już osłabiło. Świadczą o tym ostatnie publikacje na temat pieniędzy, rozwodu, żony. On
stał się najbardziej wyrazistym posłem Platformy i chyba trochę zawłaszczył jej język. Dziś język PO to język Palikota. On dużo pisze, dużo mówi, na każdy temat się wypowiada i żeby
jemu dorównać, to już trzeba pogłówkować porządnie. Jeden Buzek nie da rady.
I dlatego ludzie mu nie wierzą.
Bo odbierają to jako czysty zabieg marketingowy, który służy tylko temu by zdobyć popularność i wykreować się na niezależność. Nawet nie polityczną, a show-biznesową. I wiemy, że to
jest nieuczciwe, bo niespójne. Jego przeszłość filozoficzna i biznesowa kompletnie nie przystaje do tych gadżetów i konferencji prasowych, i wojny podjazdowej, chudopachołkowej wręcz, z
politykami przeciwnego obozu. Szkoda, bo facet miał odwagę i potencjał, żeby zrobić coś wyrazistego i prawdziwego.
Ja wierzę mojej intuicji, ale nie zawsze to działa. Podobają mi się plakaty wyborcze z Buzkiem, na których wskazuje on swego młodszego kolegę. Podoba mi
się też Kłopotek z PSL. Jest zawsze przygotowany, mówi jasnym, przejrzystym językiem, racjonalnie broni spraw PSL-owskich. Żeby się nie dać oszukać, musimy prześwietlić te wszystkie drogie
stroje, prace stylistów, podbite błękitem oczy. I patrzeć, jak się zachowują politycy w sytuacjach trudnych. Czy ktoś potrafi poskromić swoje emocje, czy naprawdę chce pojechać do Brukseli,
by załatwić sobie coś, czy też, by brać eurodietę. Są też takie wykazy, które pokazują, ile kto spędził godzin na pracy w parlamencie.
Nie zdradzę tego, ale powiem, że na pewno na tych, których plakaty wyborcze są zgodne z tym, co mówią i jak się zachowują. Nie należy głosować na tych, których plakaty wiszą na
latarniach, bo to zakazane. Skoro taki kandydat łamie prawo na etapie wyborów, to już tak potem będzie do końca. Podobają mi się niektórzy politycy na tych zdjęciach: Poncyliusz, Buzek,
Olejniczak, ale mimo wszystko potem poczytam sobie, co oni mówili, i sprawdzę ich programy wyborcze, by nie głosować na piękne oczy.
